NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT THAY VAN NHÂN TẠO ĐIỀU TRỊ HẸP VAN ĐỘNG MẠCH CHỦ

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT THAY VAN NHÂN TẠO ĐIỀU TRỊ HẸP VAN ĐỘNG MẠCH CHỦ.Hẹp van động mạch chủ là tình trạng van mở ra không hết, gây tắc nghẽn đường tống máu của thất trái [1]. Là bệnh van tim phổ biến với tần suất từ 2 – 7% [2]. Ở các nước phát triển, có khoảng 10% số người cao tuổi bị bệnh van động mạch chủ với các mức độ tổn thương khác nhau [2]. Tại Việt Nam, bệnh hẹp van động mạch chủ chiếm khoảng 15% các bệnh lý tim mạch, trong đó thấp tim là nguyên nhân chủ yếu với khoảng 35% [3]. Bệnh thường tiến triển âm thầm và khi xuất hiện triệu chứng thì tiên lượng nặng với tỷ lệ tử vong trong 2 năm lên đến 50%. Theo tác giả Braunwald, với bệnh nhân hẹp van động mạch chủ khi xuất hiện triệu chứng thời gian sống trung bình là dưới 5 năm [1]. Tác giả Phạm Mạnh Hùng và cộng sự, khi tổn thương van động mạch chủ có triệu chứng cơ năng thì tỷ lệ sống giảm nhanh chóng nếu không được phẫu thuật, tỷ lệ tử vong tăng 9,4%/năm với bệnh nhân có triệu chứng và 2,8% khi chưa có triệu chứng nên cần chẩn đoán và điều trị sớm [4].

MÃ TÀI LIỆU

 CAOHOC.2021.00345

Giá :

50.000đ

Liên Hệ

0915.558.890

 Ở các nước Âu – Mỹ, phẫu thuật thay van động mạch chủ đã trải qua lịch sử hơn 50 năm, cho đến nay có nhiều phương pháp điều trị như: phẫu thuật (phẫu thuật Ross; thay van đồng loài, dị loài; thay van cơ học và phương pháp Ozaki), can thiệp qua da (nong van bằng bóng, thay van qua da…) và kết quả sau điều trị càng ngày được cải thiện [6]. Theo Hội phẫu thuật Lồng ngực Hoa Kỳ, tỷ lệ tử vong tại bệnh viện sau thay van động mạch chủ đã giảm từ 8,9% xuống còn 3,4% [7].
    Bên cạnh những lợi ích rõ ràng về tỷ lệ sống sau mổ, những thay đổi tốt về cấu trúc và chức năng thất trái cũng như tình trạng lâm sàng được cải thiện rõ rệt sau thay van động mạch chủ. Sự thay đổi này đã được khẳng định qua nhiều nghiên cứu đã được công bố, tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu này chủ yếu tập trung đánh giá ở thời điểm sớm sau mổ, rất ít tác giả nghiên cứu về đặc điểm giải phẫu bệnh hay những thay đổi tình trạng lâm sàng và cấu trúc thất trái thông qua so sánh cặp. Đặc biệt tình trạng suy tim trên lâm sàng và những biến đổi ở thất trái do hiện tượng hẹp van động mạch chủ gây ra có thay đổi từ rất sớm sau mổ hay không vẫn còn là một câu hỏi. 
        Tại Việt Nam, nghiên cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy năm 2012 trên 50 bệnh nhân hẹp van động mạch chủ được thay van nhân tạo cho thấy tình trạng suy tim, phân suất tống máu thất trái được cải thiện sau mổ, tỷ lệ tử vong chung là 4% [8]. Nghiên cứu tại Bệnh viện Việt Đức năm 2013 với 81 bệnh nhân thay van động mạch chủ: tỷ lệ tử vong trong 1 năm sau mổ là 4,5%, kết quả sớm và trung hạn rất khả quan [9]. 
    Mặc dù, đã có một số nghiên cứu trong nước về phẫu thuật thay van động mạch chủ điều trị hẹp chủ nhưng kết quả lâm sàng, cận lâm sàng, giải phẫu bệnh và các kết quả theo dõi những thay đổi về các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng đặc biệt những thay đổi hình thái thất trái theo thời gian vẫn còn nhiều hạn chế.
    Để đóng góp thêm các bằng chứng khoa học trong chẩn đoán, lựa chọn thời điểm phẫu thuật, phương pháp điều trị và theo dõi các kết quả sau phẫu thuật bệnh hẹp van động mạch chủ, chúng tôi tiến hành nghiên cứu này nhằm các mục tiêu sau:
1. Nhận xét đặc điểm chẩn đoán và tổn thương giải phẫu bệnh hẹp van động mạch chủ được phẫu thuật thay van nhân tạo tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
2. Đánh giá kết quả phẫu thuật, tỷ lệ bất tương hợp van động mạch chủ – bệnh nhân và sự thay đổi các chỉ số thất trái sau phẫu thuật thay van động mạch chủ tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

MỤC LỤC

Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục chữ viết tắt    i
Danh mục bảng    ii
Danh mục biểu đồ    iv
Danh mục hình    vi
Danh mục sơ đồ …………………………………………………………………………….. vii
ĐẶT VẤN ĐỀ    1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU    3
1.1.    Đặc điểm mô học, giải phẫu, sinh lý bệnh, giải phẫu bệnh hẹp chủ    3
1.1.1. Đặc điểm mô học van động mạch chủ    3
1.1.2. Giải phẫu ứng dụng ngoại khoa van động mạch chủ    4
1.1.3. Đặc điểm sinh lý bệnh hẹp van động mạch chủ    8
1.1.4. Đặc điểm giải phẫu bệnh hẹp van động mạch chủ    10
1.2.    Triệu chứng, chẩn đoán bệnh hẹp van động mạch chủ    10
1.2.1.    Lâm sàng    10
1.2.2.    Cận lâm sàng    13
1.2.3.    Chẩn đoán hẹp van động mạch chủ    17
1.3.    Các phương pháp điều trị hẹp van động mạch chủ    23
1.3.1.    Nội khoa    23
1.3.2.    Can thiệp    23
1.3.3.    Ngoại khoa    25
1.3.4.    Các phương pháp mới điều trị hẹp van động mạch chủ    28
1.4.    Van động mạch chủ nhân tạo    29
1.4.1.    Lịch sử nghiên cứu    29
1.4.2.    Đặc điểm cấu tạo và hoạt động van động mạch chủ nhân tạo    30
1.4.3.    Sự bất tương hợp van động mạch chủ nhân tạo và bệnh nhân    34
1.5. Kết quả nghiên cứu thay van động mạch chủ    35

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU     39
2.1.    Đối tượng nghiên cứu     39
2.1.1.    Tiêu chuẩn chọn lựa bệnh nhân    39
2.1.2.    Tiêu chuẩn loại trừ     39
2.2.    Phương pháp nghiên cứu     39
2.2.1.    Thiết kế nghiên cứu    39
2.2.2.    Cỡ mẫu nghiên cứu    40
2.2.3.    Các bước tiến hành nghiên cứu    40
2.2.4.    Các chỉ tiêu nghiên cứu và tiêu chuẩn đánh giá    43
2.3.    Xử lí số liệu    63
2.4.    Đạo đức trong nghiên cứu    63
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU    65
3.1.    Đặc điểm chẩn đoán và giải phẫu bệnh hẹp van động mạch chủ    65
3.1.1.    Đặc điểm chung    65
3.1.2.    Đặc điểm chẩn đoán hẹp van động mạch chủ    70
3.1.3.    Kết quả giải phẫu bệnh    75
3.2.    Kết quả phẫu thuật, LVMI và PPM    77
3.2.1.    Các thông số phẫu thuật    78
3.2.2.    Kết quả sớm sau phẫu thuật thay van động mạch chủ    81
3.2.3.    Kết quả theo dõi trung hạn    87
3.2.4.    Kết quả LVM và yếu tố liên quan    95 
3.2.5.    Kết quả PPM và yếu tố liên quan    98
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN    101
4.1.    Đặc điểm chẩn đoán và giải phẫu bệnh    101
      4.1.1. Đặc điểm chung………………………………………………….. 101
      4.1.2. Đặc điểm chẩn đoán hẹp van động mạch chủ ………………….. 106
      4.1.3. Kết quả giải phẫu bệnh ……………………………………….… 111
4.2.    Kết quả phẫu thuật, LVMI và PPM     118
4.2.1.    Các thông số phẫu thuật    118
4.2.2.    Kết quả sớm sau thay van động mạch chủ    122
4.2.3.    Kết quả theo dõi trung hạn    128
4.2.4.    LVMI và yếu tố liên quan    131
4.2.5.    PPM và yếu tố liên quan    134
KẾT LUẬN    139
KIẾN NGHỊ    141
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN    142
TÀI LIỆU THAM KHẢO    143
PHỤ LỤC