STRESS CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN TIỀN GIANG

LUẬN VĂN STRESS CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN TIỀN GIANG.Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), loài người đã trải qua “thời đại bệnh truyền nhiễm”, “thời đại bệnh thể xác” và đang chuyển sang “thời đại bệnh tinh thần” trong thế kỷ XXI [49]. Việc áp dụng nhiều thành tựu khoa học công nghệ trong sản xuất đã mang lại hiệu quả kinh tế cao, năng suất và chất lượng của sản phẩm không ngừng được tăng lên. Nhưng đồng thời với hiệu quả trên, đặc điểm của nhiều quá trình lao động đang thay đổi nhanh chóng ở khắp mọi nơi trên thế giới, khiến cho nhiều người lao động, đặc biệt là người lao động ở các nước đang phát triển không kịp thích nghi và họ đã bị stress dưới nhiều dạng khác nhau. Những nghiên cứu mới nhất đã cho thấy hậu quả xấu của stress kéo dài liên tục ảnh hưởng tới tâm lý và sức khoẻ tâm thần, đồng thời ảnh hưởng cả trạng thái thực thể của người lao động như tăng nguy cơ cao huyết áp, các rối loạn và bệnh tim mạch, các rối loạn giấc ngủ v.v. Vì vậy vấn đề quan trọng ngày nay là phải nhận diện được các yếu tố nguy cơ gây stress, đánh giá được mức độ tác động xấu của stress đến sức khoẻ người lao động và nghiên cứu tìm kiếm chiến lược dự phòng [53] Stress là cách cơ thể thích nghi với các tình huống mới của môi trường. Trong quá trình thích nghi với môi trường mới, ở giai đoạn đầu, stress giúp người ta tăng khả năng cảnh giác, tạo sự tập trung, từ đó tăng năng lực phán đoán, ý chí và tính chiến đấu. Tuy nhiên, nếu môi trường liên tục thay đổi, hoặc mức độ thay đổi liên tục tăng, khi phải huy động các nguồn năng lượng dự trữ để đối mặt lâu dài với các tác nhân tấn công từ môi trường mới thì cơ thể sẽ dần giảm sự thích nghi. Tiếp tục kéo dài, nguồn năng lượng dự trữ sẽ bị cạn kiệt, việc phòng vệ bị khuất phục, cơ thể sẽ kiệt sức, sinh ra các bệnh tâm thế. Đó là tình trạng mệt mỏi, lo âu, mất tập trung, trí nhớ suy giảm, dễ bị kích động, thậm chí đau đầu, đau thắt ngực, tăng hoặc tụt huyết áp, loét dạ dày, béo phì, rối loạn tiêu hóa, nổi mề day, suyễn,…Tình trạng ấy không chỉ làm giảm chất lượng sống của chính bản thân người bệnh, mà còn ảnh hưởng đến những người xung quanh, nhất là những người sống kề cận như vợ/chồng, cha mẹ, con cái, đồng nghiệp…[49]

MÃ TÀI LIỆU

 CAOHOC.2022.00166

Giá :

50.000đ

Liên Hệ

0915.558.890

Theo định nghĩa về sức khỏe của Tổ chức y tế thế giới (WHO), những người bị stress cũng được xem như không khỏe mạnh, làm việc không có hiệu quả và nguy cơ bị tai nạn cao. [2, tr. 37] Theo WHO, nguyên nhân của stress trong lao động có thể do công việc như: nội dung công việc đơn điệu, dưới tải thông tin, gánh nặng lao động quá mức (quá tải) hoặc công việc quá nhàn rỗi (dưới tải về thể lực)…Chế độ giờ làm việc nghiêm ngặt, kéo dài, không giao tiếp, làm việc không theo kế hoạch định trước, chế độ ca kíp không phù hợp…Ngoài ra do công việc không ổn định, không được thăng tiến, đề bạt, công việc mang tính địa vị xã hội thấp, công việc đòi hỏi kỹ năng quá cao hoặc quá thấp… Bầu không khí tâm lý không tốt, quan hệ đồng nghiệp không thiện chí, bạo lực, cách ly, cô đơn. Không giao tiếp, quan hệ với cấp trên không thân thiện, xung đột nơi làm việc và cả ở nhà, không được hỗ trợ về các vấn đề gia đình tại nơi làm việc, về nhà không được sự ủng hộ của gia đình về công việc…cũng là nguyên nhân gây stress. [2, tr. 95]
Những rối loạn lâm sàng được coi là do stress là các rối loạn tâm thần như lo lắng, trầm cảm, chán công việc, không thích ứng với công việc… Một stress nhẹ có thể đóng vai trò tích cực vì sẽ giúp cá thể thích nghi với hoàn cảnh mới, nhưng nếu stress nặng và kéo dài thì sẽ gây nhiều rối loạn phức tạp. Bởi stress luôn ảnh hưởng đến nhiều hoạt động chức năng của cơ thể (nội tiết, thần kinh thực vật, đời sống mô và tế bào…), từ đó gây ra những triệu chứng ở các vị trí khác nhau tùy thuộc từng cá thể, thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa, làm co mạch máu nuôi dưỡng niêm mạc dạ dày và lâu dài có thể dẫn đến loét dạ dày. Stress nặng và kéo dài sẽ gây thiếu máu làm thoái hóa rồi hoại tử mô dẫn đến chảy máu, thậm chí rách vỡ tạng trong cơ thể. Do vậy, rất nhiều bệnh có liên quan đến stress nặng như bệnh tim mạch (cơn đau thắt tim, nhồi máu cơ tim, cao huyết áp), bệnh da (eczéma, rụng tóc), bệnh nội tiết (suy tuyến thượng thận mạn), bệnh phụ khoa (rối loạn kinh nguyệt), những cơn đau hoặc thể trạng khó chịu do rối loạn thần kinh thực vật (hồi hộp, lo âu, ngất xỉu, mất ngủ, chán ăn, lú lẫn tâm trí) [51]
Trong công việc hằng ngày, nhân viên y tế phải tiếp xúc với rất nhiều yếu tố có nguy cơ cho sức khỏe. Ðối với nhiều ngành nghề, có thể đặt ra giải pháp loại trừ3 nguy cơ. Song do bản chất của công việc này là không có bất kỳ biện pháp dự phòng và cải thiện nào có thể loại trừ được nguồn tác hại trong công việc của các thầy thuốc và những nhân viên y tế: tiếp xúc với người bệnh. Về mặt này, vấn đề phòng ngừa bệnh nghề nghiệp cho các nhân viên y tế là khá phức tạp. Những nhân viên y tế là những người đang làm các nhiệm vụ có ý nghĩa xã hội lớn lao là chăm sóc sức khỏe cho mọi người, cũng cần tự chăm sóc sức khỏe cho bản thân mình và mong muốn được sự quan tâm chăm sóc của xã hội.
Thống kê tại Mỹ gần đây cho thấy có hơn 50% trong số 550 triệu ngày nghỉ việc của người dân nước này mỗi năm là do stress; gần 50% công nhân có triệu chứng kiệt quệ. Đặc biệt, có tới 60%-80% tai nạn nghề nghiệp là do stress. Còn tại Canada, khảo sát mới nhất ghi nhận có gần 50% người dân nước này cảm thấy bị stress do cố tìm cách cân bằng giữa công việc và cuộc sống riêng tư (10 năm trước tỉ lệ này là 27%) [54].
Tại Việt Nam, sức ép quá lớn của công việc khiến tỷ lệ nhân viên y tế bị stress rất cao. Theo khảo sát của Viện Y học lao động và Vệ sinh môi trường tại một khoa hồi sức cấp cứu, gần 23% nhân viên có điểm stress ở mức cao, 42% có điểm stress ở mức trung bình [72]. Do tính chất đặc thù trong công việc của các nhân viên y tế trực tiếp liên quan đến tính mạng con người. Nên áp lực đè nặng càng nặng thêm là điều không thể tránh khỏi.
Nghiên cứu stress của nhân viên y tế, đặc biệt đó là nhân viên y tế đang trực tiếp làm việc tại bệnh viện tâm thần, nơi mà môi trường làm việc luôn căng thẳng, đầy rẩy những rủi ro nguy hiểm đang rình rập lại là một lĩnh vực đang còn bỏ ngỏ.
Từ những lý do trên, người nghiên cứu quyết định thực hiện đề tài: “STRESS CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN TIỀN GIANG

MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU ……………………………………………………………………………………………………….. 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI ……………………………………………………. 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ………………………………………………………………………….. 7
1.1.1. Những công trình nghiên cứu stress của nhân viên y tế trên thế giới ………. 7
1.1.2. Những công trình nghiên cứu stress của nhân viên y tế tại Việt Nam ……. 12
1.2. Những lý luận chung về stress và stress của nhân viên y tế …………………………… 18
1.2.1. Một số khái niệm cơ bản………………………………………………………………….. 18
1.2.1.1. Khái niệm stress……………………………………………………………………… 18
1.2.1.2. Khái niệm NVYT và stress NVYT……………………………………………. 23
1.2.2. Đặc điểm tâm lý của nhân viên y tế…………………………………………………… 24
1.2.2.1. Đặc điểm tâm lý của nhân viên y tế…………………………………………… 24
1.2.2.2. Đăc điểm lao động của NVYT trong BVTT………………………………. 28
1.2.3. Các mức độ stress …………………………………………………………………………… 30
1.2.4. Những biểu hiện stress nói chung và biểu hiện stress của nhân viên y tế ……… 33
1.2.4.1. Những biểu hiện stress nói chung……………………………………………… 33
1.2.4.2. Những biểu hiện stress của NVYT ……………………………………………. 39
1.2.5. Những nguyên nhân gây stress nói chung và nguyên nhân gây stress đối
với NVYT ………………………………………………………………………………………………. 41
1.2.5.1. Những nguyên nhân gây stress nói chung ………………………………….. 41
1.2.5.1. Những nguyên nhân gây stress cho NVYT ………………………………… 45
1.2.6. Hiện tượng kiệt sức (burn out) của nhân viên y tế ………………………………. 47
1.2.7. Những ảnh hưởng của stress đến hoạt động của nhân viên y tế…………….. 521.2.7.1. Những ảnh hưởng của stress lên cơ thể ……………………………………… 52
1.2.7.2. Những phản ứng của cơ thể trước stress…………………………………….. 55
1.2.8. Những cách ứng phó với stress của NVYT………………………………………… 58
Chương 2 : THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC GIẢM THIỂU
STRESS CỦA NVYT TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN TIỀN GIANG……………. 65
2.1. Một số đặc điểm của Bệnh viện Tâm thần Tiền Giang………………………………….. 65
2.2. Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng ………………………………………………… 66
2.2.1. Mục đích, yêu cầu…………………………………………………………………………… 66
2.2.2. Phương pháp nghiên cứu …………………………………………………………………. 66
2.2.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi …………………………………………. 67
2.2.2.2. Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình…………………………… 69
2.2.2.3. Phương pháp thống kê toán học………………………………………………… 69
2.3. Kết quả nghiên cứu thực trạng …………………………………………………………………… 69
2.3.1. Đặc điểm của khách thể nghiên cứu ………………………………………………….. 69
2.3.2. Thực trạng hiểu biết về stress của NVYT ………………………………………….. 72
2.3.2.1. Kết quả chung toàn mẫu ………………………………………………………….. 72
2.3.2.2. Mức độ hiểu biết stress đối với công việc hiện tại của NVYT………. 73
2.3.2.3. Mức độ hiểu biết về stress giữa nam và nữ của NVYT………………… 74
2.3.3. Thực trạng tự đánh giá mức độ stress của NVYT ……………………………….. 75
2.3.3.1. Kết quả của toàn mẫu………………………………………………………………. 75
2.3.3.2. Mức độ stress so với đặc điểm của mẫu khách thể nghiên cứu……… 76
2.3.4. Thực trạng biểu hiện stress của NVYT ……………………………………………… 80
2.3.4.1. Thứ bậc điểm trung bình của các mặt biểu hiện ………………………….. 80
2.3.4.2. Thực trạng biểu hiện stress về mặt cơ thề của NVYT tại BVTTTG . 81
2.3.4.3. Thực trạng biểu hiện stress về mặt cảm xúc của NVYT tại BVTTTG.. 82
2.3.4.4. Thực trạng biểu hiện stress về mặt hành vi của NVYT tại BVTTTG84
2.3.5. Các nguyên nhân gây stress đối với NVYT tại BVTTTG…………………….. 85
2.3.5.1. Về thứ bậc của các nhóm nguyên nhân gây stress……………………… 86
2.3.5.2. Những nguyên nhân trong công việc gây stress cho NVYT. ………. 872.3.5.3. Nhóm nguyên nhân mối quan hệ tại nơi làm việc……………………… 89
2.3.5.4. Nhóm nguyên nhân do mối quan hệ với đồng nghiệp………………… 91
2.3.5.5. Nhóm nguyên nhân do mối quan hệ với bệnh nhân và người nhà
bệnh nhân…………………………………………………………………………….. 92
2.3.5.6. Nhóm nguyên nhân tứ bên ngoài cơ quan ………………………………… 93
2.3.5.7. Nhóm nguyên nhân do môi trường làm việc …………………………….. 94
2.3.6. Những cách ứng phó với stress của NVYT bệnh viện tâm thần
Tiền Giang …………………………………………………………………………………… 95
2.3.8. Nghiên cứu trường hợp điển hình NVYT bị stress ……………………………. 98
2.3.9. Giải pháp khắc phục giảm thiểu stress đối với NVYT tại bệnh viện tâm
thần Tiền Giang …………………………………………………………………………..105
2.3.9.1. Cơ sở đề xuất giải pháp ………………………………………………………..105
2.3.9.2. Một số giải pháp nhằm giảm thiểu stress đối với NVYT tại bệnh
viện tâm thần Tiền Giang ……………………………………………………..108
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ………………………………………………………………………111
TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………………………………………………………115
PHỤ LỤC……………………………………………………………………………………………………12

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Đặc điểm của khách thể nghiên cứu………………………………………………70
Bảng 2.2. Sự hiểu biết của nhân viên y tế về stress………………………………………..72
Bảng 2.3. Mức độ hiểu biết stress so với công việc hiện tại của NVYT……………74
Bảng 2.4. Sự hiểu biết về stress giữa nam và nữ NVYT …………………………………74
Bảng 2.5. Mức độ stress của NVYT …………………………………………………………….75
Bảng 2.6. Mức độ tự đánh giá stress so với công việc hiện tại ………………………..76
Bảng 2.7. Mức độ tự đánh giá stress so với thời gian công tác ………………………..77
Bảng 2.8. Mức độ tự đánh giá stress so với tình trạng hôn nhân………………………78
Bảng 2.9. Mức độ tự đánh giá stress so với điều kiện kinh tế ………………………….79
Bảng 2.10. Điểm trung bình các mặt biểu hiện stress của NVYT………………………80
Bảng 2.11. Thứ bậc các hiểu hiện stress về mặt cơ thể …………………………………….81
Bảng 2.12. Thứ bậc các biểu hiện stress về mặt cảm xúc………………………………….83
Bảng 2.13. Thứ bậc biểu hiện stress về mặt hành vi…………………………………………84
Bảng 2.14. Thứ bậc của các nhóm nguyên nhân gây stress……………………………….86
Bảng 2.15. Thứ bậc nhóm nguyên nhân trong công việc. …………………………………87
Bảng 2.16. Thứ bậc nguyên nhân do mối quan hệ tại nơi làm việc…………………….89
Bảng 2.17. Thứ bậc nguyên nhân do mối quan hệ với đồng nghiệp …………………..91
Bảng 2.18. Thứ bậc nguyên nhân do mối quan hệ với bệnh nhân và người nhà
bệnh nhân…………………………………………………………………………………..92
Bảng 2.19. Thứ bậc nguyên nhân từ bên ngoài cơ quan……………………………………94
Bảng 2.20. Thứ bậc nguyên nhân do môi trường làm việc………………………………..95
Bảng 2.21. Những cách ứng phó với stress của NVYT…………………………………….96
Bảng 2.22. Các biểu hiện của trường hợp 1 bị stress………………………………………..98
Bảng 2.23. Các nguyên nhân ảnh hưởng đến stress của trường hợp 1 ………………..99
Bảng 2.24. Các biểu hiện của trường hợp 2 bị stress………………………………………102
Bảng 2.25. Các nguyên nhân ảnh hưởng đến stress của trường hợp 2 ………………10