THỪA CÂN-BÉO PHÌ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TẠI 2 XÃ, PHƯỜNG THÀNH PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LAI NĂM 2020

THỪA CÂN-BÉO PHÌ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TẠI 2 XÃ, PHƯỜNG THÀNH PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LAI NĂM 2020
Học viên: Nguyễn Thị Thanh Mai
Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thanh Hà
Tỷ lệ mắc bệnh và tử vong ở người trưởng thành liên quan tới thừa cân hoặc béo phì đã được ngành y tế trong và ngoài nước khuyến cáo ở nhiều nghiên cứu.
Theo WHO, chi phí điều trị cho thừa cân – béo phì có thể lên trên 2%-7% tổng chi phí chăm sóc y tế của các nước phát triển. Hiện nay các nghiên cứu về thừa cân – béo phì chỉ tập chung ở trẻ em, rất hiếm nghiên cứu về tình trạng thừa cân – béo phì ở người trưởng thành. Việc thay đổi thói quen ăn uống, lười vận động hay những yếu tố gia đình là nguyên nhân dẫn tới tình trạng này. Để đánh giá tình trạng thừa cân – béo phì tại thành phố Pleiku chúng tôi thực hiện nghiên cứu với mục tiêu: (1) Xác định tỷ lệ thừa cân – béo phì ở người trưởng thành tại 2 xã, phường thành phố Pleiku năm 2020; (2) Phân tích một số yếu tố liên quan đến tình trạng thừa cân – béo phì ở người trưởng thành tại 2 xã, phường thành phố Pleiku năm 2020.
Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 8/2019 – 10/2020. Nghiên cứu sử dựng phương pháp mô tả cắt ngang. Tiến hành cân đo nhân trắc và phỏng vấn 550 đối tượng người trưởng thành trên địa bàn. Chọn mẫu: trong 23 xã/ phường thuộc thành phố Pleiku, chọn 1 phường và 1 xã, bốc ngẫu nhiên 2 tổ dân phố của phường và 2 thôn/ buôn của xã. Phương pháp thu nhập số liệu: Thu thập số đo về cân nặng, chiều cao, % khối lượng mỡ cơ thể, vòng hông, vòng eo và phỏng vấn tần suất, thói quen ăn uống của đối tượng để tìm mối liên quan. Xử lý số liệu: sử dụng phần  mềm Epidata 16.0 và SPSS 22.0.
Kết quả: tỷ lệ thừa cân là 30,5%, béo phì chiếm 5,1%. Thừa cân – béo phì ở nam giới chiếm 32,6%, nữ giới là 37,2%. VE/VM ở nam giới chiếm tỷ lệ 18,9%; nữ giới là 20,3%. Khối lượng mỡ cơ thể cao ở nam chiếm tỷ lệ 24,5% và nữa là 19,4%. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa thói quen ăn thịt, tôm , cua, tép, mỡ động vật và thừa cân- béo phì; thức ăn ngọt, đồ uống ngọt và các món xào rán; hoạt động thể lực và thói quen tĩnh tại với thừa cân- béo phì (p<0,05).
Khuyến nghị: Thừa cân ở người trưởng thành ở thành phố Pleiku chiếm tỷ lệ cao, cần có những biện pháp thực hiện dinh dưỡng hợp lý, hoạt động thể lực và đẩy mạnh truyền thông sức khỏe tới cộng đồng để hạn chế tình trạng thừa cân – béo phì đang gia tăng hiện nay